QUR’ON AHLINING RAMAZONDAGI MAQOMI VA MASHAQQATI

QUR’ON AHLINING RAMAZONDAGI MAQOMI VA MASHAQQATI

Ramazon oyi – Qur’oni karim nozil bo‘lgan, rahmat va mag‘firat eshiklari ochiladigan, ibodatlar savobi bir necha barobar ziyoda bo‘ladigan muborak zamondir. Alloh taolo Qur’oni karimda shunday marhamat qiladi:

“Ramazon oyi – odamlar uchun hidoyat, to‘g‘ri yo‘l va ajratuvchi dalillar bo‘lgan Qur’on nozil qilingan oydir” (Baqara surasi, 185-oyat).

Ushbu oy Qur’on bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, ayniqsa Qur’on ahliga – qorilarga yuklangan mas’uliyat yanada ortadi.

Qorilar Ramazon oyida Allohning kalomini jamoat oldida tilovat qilish, taroveh namozlarida Qur’onni to‘liq yoki katta qismini o‘qib berish sharafini ado etadilar. Bu xizmat ulug‘ ne’mat bo‘lishi bilan birga, katta mashaqqat va sabrni talab etadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:

“Sizlarning eng yaxshilaringiz Qur’onni o‘rganib, uni boshqalarga o‘rgatganlaringizdir” (Imom Buxoriy rivoyati), deb marhamat qilganlar.

Ushbu hadis qorilarning maqomi naqadar yuksak ekanini ko‘rsatadi, ammo bu yuksak maqom mashaqqatsiz berilmaydi.

Ramazon kunlari qori ro‘za tutgan holatda kechasi bir necha soatlab Qur’on tilovat qiladi. Ochlik va chanqoqlik jismoniy holatni zaiflashtiradi, ayniqsa ovoz apparatiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Shunga qaramay, qori tajvid qoidalariga rioya qilib, Qur’onni go‘zal ohangda o‘qishga harakat qiladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:

“Qur’onni chiroyli ovoz bilan o‘qinglar, chunki go‘zal ovoz Qur’onning husnini ziyoda qiladi” (Abu Dovud rivoyati), deb ta’kidlaganlar.

Ammo chanqoqlik va suvsizlik holatida buni ado etish qanchalik og‘ir ekani faqat qorilargagina ayon.

Bundan tashqari, Ramazon oyida uyqu rejimi buziladi. Saharlik, bomdod, kunduzgi ibodatlar va kechki taroveh orasida yetarli dam olish imkoniyati bo‘lmaydi. Qori jismoniy charchoq bilan birga ruhiy bosimni ham his etadi. Chunki Qur’onni yoddan o‘qish yuqori darajadagi diqqatni talab qiladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Qur’onni yodda saqlash masalasida:

“Qur’onni doimiy tilovat qilib turinglar. Allohga qasamki, u bog‘langan tuyadan ham tezroq chiqib ketadi” (Buxoriy va Muslim rivoyati), deb ogohlantirganlar.

Shu bois qori Ramazon davomida xotirasini saqlash uchun ikki barobar kuch sarflaydi.

Qorilar duch keladigan yana bir katta sinov bu — mas’uliyat hissi va ichki qo‘rquvdir. Jamoat oldida Qur’on o‘qish, ayniqsa taroveh namozlarida, xato qilmaslik majburiyati kuchli ruhiy bosim tug‘diradi. Chunki Qur’on Allohning kalomi bo‘lib, unga nisbatan e’tiborsizlik yoki beparvolik kechirilmaydi. Alloh taolo shunday marhamat qiladi:

“Biz Qur’onni zikr uchun oson qildik. Bas, eslatma oluvchi bormi?” (Qamar surasi, 17-oyat).

Bu oyat Qur’onni yodlashning yengilligini bildirsa-da, uni mas’uliyat bilan o‘qish zarurligini ham anglatadi.

Ramazon oyida qorilar ko‘pincha o‘z shaxsiy hayotlarini chetga suradilar. Oila, farzandlar va kundalik yumushlardan ko‘ra masjid va jamoat xizmatini ustun qo‘yadilar. Bu esa ulardan chin ixlos va fidoyilikni talab qiladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Amallar niyatga bog‘liqdir” (Buxoriy va Muslim), deganlar. Qorining ushbu xizmatlari faqat ixlos bilan bo‘lgandagina Alloh huzurida ulug‘ ajrga sazovor bo‘ladi.

Xulosa qilib aytganda, Ramazon oyida qorilar bajaradigan vazifa tashqi tomondan faqat tilovat bo‘lib ko‘rinsa-da, aslida u jismoniy charchoq, ruhiy bosim va katta mas’uliyatni o‘z ichiga olgan ulug‘ ibodatdir. Bu mashaqqatlar qorilarning darajasini Alloh huzurida yuksaltiradi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Qur’on ahlining fazilati haqida: “Qur’on egalari Allohning ahli va Uning xos bandalaridir” (Ibn Moja rivoyati), deb marhamat qilganlar. Shu bois Ramazon oyida Qur’on xizmatida bo‘lgan qorilarni qadrlash, ularga hurmat va e’tibor ko‘rsatish ummat zimmasidagi muhim vazifalardandir.

Yarashev Xabib – Surxondaryo viloyati, Termiz shahar “Manguzar” jome masjidi imom noibi